Niewidomy w Parku Narodowym

12-11-2014

KONFERENCJA i WARSZTATY
Niewidomy w Parku Narodowym
Laski, 24-26 listopada 2014 roku

Towarzystwo Opieki Nad Ociemniałymi w Laskach organizuje konferencję połączoną z warsztatami pt. „Niewidomy w Parku Narodowym”, która w swoim założeniu, poprzez wykłady i warsztaty szkoleniowe, ma w sposób praktyczny przygotować osoby zajmujące się edukacją w Parkach do kontaktu z osobami niewidomymi i słabowidzącymi odwiedzającymi Parki Narodowe.

Zespół konsultacyjny powołany przez Prezesa Towarzystwa Opieki nad Ociemniałymi przygotował Atlas Parków Narodowych w Polsce dla osób niewidomych i słabowidzących. W jego skład weszły zestawy materiałów dydaktycznych tj. tematyczne plansze barwno-dotykowe oraz publikacje w formacie dźwiękowym dla wszystkich Parków Narodowych w Polsce. Jest to pierwsze tego typu kompletne opracowanie tyflokartograficzne o charakterze edukacyjno-informacyjnym wychodzące poza ramy edukacji szkolnej. Atutem tego przedsięwzięcia jest udostępnienie informacji i przekazanie wiedzy w sposób kompleksowy, jednolity i czytelny dla osób z dysfunkcją wzroku.

W naszym kraju funkcjonuje 10 ośrodków szkolno-wychowawczych dla dzieci niewidomych i słabowidzących oraz kilkaset kół Polskiego Związku Niewidomych. Poza tymi instytucjami bardzo aktywnie działa w Polsce kilkadziesiąt stowarzyszeń i fundacji zrzeszających osoby z dysfunkcjami wzroku. W szkołach masowych (podstawowych, gimnazjalnych i średnich) uczy się wielu niewidomych i słabowidzących uczniów. Prawie na wszystkich krajowych uczelniach wyższych studiują osoby niewidome i słabowidzące. Poza dziećmi i młodzieżą jest jeszcze jedna ogromna grupa społeczna z reguły nie utożsamiana z osobami z dysfunkcjami wzroku. To osoby starsze, w sposób naturalny tracące wzrok lub jakość widzenia. Nie uświadamiamy sobie, jak wielu turystów odwiedzających Parki Narodowe wywodzi się z grupy osób mających problem z widzeniem. Być może jeszcze liczniejsza grupa niewidomych nie decyduje się na odwiedzenie Parków między innymi ze względu na brak odpowiedniego wyposażenia, infrastruktury i pomocy ułatwiających poruszanie się po terenie Parku.

Atlas Parków Narodowych w Polsce dla osób niewidomych i słabowidzących może okazać się pomocny we wprowadzaniu osób niewidomych w tematykę i charakterystykę Parków poprzez swoją treść i technologię wykonania. Informacje o Parkach przekazywane są przy pomocy plansz barwno-dotykowych i plików dźwiękowych będących adaptacją publikacji ogólnodostępnych. 

Organizowane warsztaty mają na celu pokazanie, jak pracować z planszami dotykowymi i jak korzystać z Atlasu Parków Narodowych w Polsce dla osób niewidomych i słabowidzących. Zależy nam również na pokazaniu, co można zrobić dla środowiska osób niewidomych i słabowidzących, aby Parki, prowadząc działania związane z edukacją przyrodniczą, stały się przyjazne dla wszystkich miłośników przyrody.

Opracowanie Atlasu Parków Narodowych w Polsce dla osób niewidomych i słabowidzących zostało dofinansowane ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Bez tego wsparcia projekt nie mógłby być zrealizowany. Bardzo dziękujemy za to wsparcie i pomoc w realizacji tego przedsięwzięcia.

Z wyrazami szacunku
Prezes Towarzystwa Opieki nad Ociemniałymi
Władysław Gołąb



W dniach 24-26 listopada 2014 roku zaproszeni goście będą uczestniczyć w wykładach i warsztatach, których treść została poniżej krótko opisana. Uczestnicy zwiedzą Ośrodek Szkolno-Wychowawczy Dla Dzieci Niewidomych w Laskach, poznając m.in. strukturę i historię Ośrodka oraz różnego rodzaju pomoce dydaktyczne dla osób niewidomych. Ponadto, dzięki uprzejmości Pani Dyrektor Małgorzaty Szumowskiej zaproszeni goście obejrzą „Niewidzialną Wystawę” (www.niewidzialna.pl), która z pewnością pozwoli doświadczyć, jak radzą sobie w codziennych sytuacjach osoby niewidome.

WYKŁADY

Jak niewidomy poznaje przestrzeń geograficzną
czas trwania: 15-30 minut
prowadzący: s. Elżbieta Więckowska – kierownik Działu Tyflologicznego w Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niewidomych w Laskach
opis: Wielozmysłowe poznawanie rzeczywistości przez osobę pełnosprawną prowadzi poprzez etapy wrażeń i wyobrażeń do pojęć ogólnych pozwalających poznawać przez słowo. Osoba niewidoma, wcześnie ociemniała bądź bardzo słabo widząca buduje wiedzę o rzeczywistości z zestawu wrażeń i wyobrażeń dużo uboższego, zubożonego o wszystkie, lub większość doznań wzrokowych. Jak pomóc osobie niewidomej w tym, by jej obraz świata i wiedza o świecie była bogata i adekwatna do rzeczywistości? Tyflodydaktyka szkolna rozwiązuje ten problem od 200 lat, a obecnie zaczyna go rozwiązywać edukacja społeczna. Jak? To właśnie będzie tematem wystąpienia.

Wykorzystanie wrażeń słuchowych w rozwoju orientacji przestrzennej
czas trwania: 15-30 minut
prowadzący: Alina Talukder – tyflopedagog w Ośrodku dla Dzieci Niewidomych w Owińskach koło Poznania
opis: Wzrok dostarcza nam ponad 85% informacji o otoczeniu. W jaki sposób wyrównywać dziecku jego brak przy tworzeniu prawidłowych wyobrażeń o środowisku? Jaką rolę w tym procesie odgrywa słuch?
W oparciu o wiedzę tyflologiczną i doświadczenie, uczestnikom konferencji zostaną przybliżone potrzeby dziecka z dysfunkcją wzroku w zakresie poznawaniu środowiska leśnego. Uczestnicy dowiedzą się, w jaki sposób i jakich informacji należy mu dostarczyć, aby w końcowym efekcie edukacji potrafiło w sposób barwny i zrozumiały dla innych opisywać otoczenie leśne, w którym aktualnie się znajduje.


WARSZTATY

Zastosowanie map dotykowych na lekcjach przyrody
czas trwania: 45-60 minut
prowadzący: Anna Chojecka – nauczycielka przyrody w Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niewidomych w Laskach
opis: Celem warsztatów jest przybliżenie wypracowanych zasad pracy dotykowej na mapie, a także zaprezentowanie technik dotykowych i form pracy z niewidomym z wykorzystaniem mapy. Uczestnicy warsztatów dowiedzą się także w jaki sposób niewidomy czyta rysunek dotykowy i mapy. Wskazane zostaną właściwe podejścia podczas pracy z niewidomym oraz istotne różnice w ilości czasu niezbędnego dla osoby niewidomej czytającej mapę i osoby widzącej.

Przestrzeń przyjazna niewidomym – przystosowanie przestrzeni muzealnej i izb edukacyjnych
czas trwania: 45-60 minut
prowadzący: Marek Jakubowski – tyflopedagog w Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niewidomych w Owińskach koło Poznania; od lat zajmuje się nowoczesnymi technologiami pozwalającymi przybliżyć osobom niewidomym i słabowidzącym otaczającą ich rzeczywistość
opis: Czym jest nowa przestrzeń dla ucznia z dysfunkcją wzroku? Jak sprawić, aby stała się przyjazna i użyteczna w procesie edukacji? Na warsztatach, dzięki prezentacjom oraz filmom, zostaną ukazane możliwości przystosowania przestrzeni dla potrzeb osób niewidomych i słabowidzących. Uczestnicy zapoznają się z ideami ścieżek dotykowych, opisów brajlowskich, planów reliefowych oraz urządzeń dźwiękowych wspomagających poruszanie się po obiektach. Pokazane zostaną przykłady z kraju i z zagranicy, ze szczególnym zwróceniem uwagi na pozorne działania w tym kierunku.

Jak niewidomi korzystają z komputera 
czas trwania: 45-60 minut
prowadzący: Paweł Kacprzyk – nauczyciel informatyki w Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niewidomych w Laskach
opis: Czym różni się zestaw komputerowy zwykły od dostosowanego do potrzeb osób niewidomych i słabowidzących? Jakie są programy mówiące i urządzenia wspierające pracę niewidomych przy komputerze? Uczestnicy warsztatów oprócz poznania odpowiedzi na te pytania, dowiedzą się również na jakie bariery natrafiają uczniowie używający komputerów w trakcie nauki oraz w jaki sposób książki czarnodrukowe adaptowane są do systemu brajla i powiększonego druku w formie elektronicznej. Można będzie zapoznać się ze sposobami poruszania się niewidomych po stronach internetowych.

Nagrania binauralne – nowe możliwości tworzenia dźwięków dla osób niewidomych
czas trwania: 45-60 minut
prowadzący: Zuzanna Skibińska-Talukder – absolwentka Wydziału Akustyki UAM w Poznaniu. Specjalizuje się w technologiach wykonywania nagrań dla osób niewidomych – nagrań binauralnych. Zajmuje się tyfloakustyką oraz audiodeskrypcją
opis: Nagrania binauralne to jedna z innowacyjnych technologii, która ułatwia osobom niewidomym poznawanie świata. To także bardzo cenione narzędzie w nauce orientacji przestrzennej. Binauralna technika rejestracji pozwala na precyzyjne i realistyczne odwzorowanie dźwięków otoczenia, umożliwiając dokładną przestrzenną lokalizację różnych źródeł dźwięku.
Rejestrację binauralną wykorzystuje się również do tworzenia tzw. pocztówek dźwiękowych, czyli nagrań ciekawych i charakterystycznych brzmień dla danego miejsca. Nagrania te mogą stanowić zarówno element dopełniający mapy tyflokartograficzne, jak i mogą być niezależnym „dziełem” – reklamą wartych odwiedzenia atrakcji turystycznych. Binauralna technika rejestracji otwiera więc szeroki wachlarz zastosowań, dostarczając osobom niewidomym i słabowidzącym wielu bardzo cennych informacji.
Na warsztatach będzie można zapoznać się z technologiami wykonywania nagrań binauralnych, obejrzeć i poznać działanie rejestratora dźwięku. Uczestnicy otrzymają dostęp do plików z pocztówkami dźwiękowymi.

Problemy osób słabowidzących w życiu codziennym
czas trwania: 45-60 minut
prowadzący: Beata Hermanowicz – pracownik Działu Tyflologii w Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niewidomych w Laskach
Jan Michalik – nauczyciel brajla w Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niewidomych w Laskach.
opis: Uczestnicy warsztatów poznają problemy osób słabowidzących oraz sposoby ich funkcjonowania w różnych sytuacjach życia codziennego. Zostaną omówione podstawowe dziedziny życia tych osób oraz nietypowe sytuacje życiowe z podaniem przykładów ich rozwiązywania. Mowa będzie również o tym, jak określona postawa do społeczeństwa i własnej niepełnosprawności osoby z dużą wadą wzroku warunkuje jej sukcesy i porażki.

Problemy osób niewidomych w życiu codziennym
czas trwania: 45-60 minut
prowadzący: Marta Zawilińska – nauczycielka orientacji w Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niewidomych w Laskach
Ryszard Sitarczuk – absolwent Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Niewidomych w Laskach
opis: Na warsztatach uczestnicy będą mogli poznać zagadnienia z orientacji przestrzennej i rozumienia przestrzeni przez osoby niewidome oraz słabowidzące, na tyle, by w kontaktach z osobami z dysfunkcją wzroku móc swobodnie używać odpowiednich informacji, form opisu. Zostaną omówione różne sytuacje z propozycjami sposobów udzielania potrzebnej pomocy osobom niewidomym w poruszaniu się.

wróć