Historia

Założycielka Towarzystwa Opieki nad Ociemniałymi oraz Zgomadzenia Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża hrabianka Róża Czacka, od dziecka zagrożona ślepotą, straciwszy ostatecznie wzrok w wieku 22 lat, nie uznała tego kalectwa za życiową porażkę, lecz odważnie wchodziła w zupełnie nowy świat. Głęboka wiara sprawiła, że robiła to z optymizmem, natomiast wrodzony zmysł praktyczny skłonił ją do nauki alfabetu Braille’a, poznania literatury oraz ówczesnych najnowszych osiągnięć w pracy z niewidomymi w kilku krajach Europy.

Po odwiedzeniu specjalistycznych zakładów we Francji, Szwajcarii i Austrii doszła do wniosku, że można i należy połączyć religijno-moralny i społeczny wymiar życia osób niewidomych; pomóc im w zdobyciu życiowej samodzielności i zawodowej przydatności. W latach 1910-1911 założyła Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi i rozpoczęła dzieło tworzenia placówki szkoleniowo - wychowawczej dla dzieci i młodzieży niewidomej najpierw w Warszawie, a potem w podwarszawskich Laskach.

Chcąc wyposażyć nowo powstały zakład w ideowy personel w 1918 roku powołała Róża Czacka Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża. Do współpracy zaprosiła ks. Władysława Korniłowicza. W ten sposób zrodziło się dzieło Lasek, które dla uczczenia Trójcy Przenajświętszej nazwano „Triuno", gdyż łączy ono trzy elementy tworzące fundament Dzieła: niewidomych, siostry zakonne i współpracowników świeckich. Poza tym w Laskach powstał ośrodek współczesnej myśli chrześcijańskiej. Tu w latach międzywojennych gromadziła się inteligencja warszawska poszukująca Boga. Uczniem ks. Korniłowicza był późniejszy Prymas Tysiąclecia ks. kard. Stefan WWyszyński. Najbliższymi współpracownikami Matki Czackiej byli: s. Teresa Landy, budowniczy Lasek - ks. Antoni Marylski, kierownik szkół - Zygmunt Serafinowicz i twórca polskiej szkoły rehabilitacji zawodowej - Henryk Ruszczyc.
Laski w minionych latach były także bastionem polskiego patriotyzmu. W czasie okupacji dwukrotnie zorganizowano tu szpital dla rannych żołnierzy września 1939 i rannych powstańców w 1944 roku. Po II wojnie światowej, mimo usiłowań upaństwowienia przez władze komunistyczne, to miejsce stanowiło swoisty azyl dla ludzi prześladowanych przez reżim.
Zakład w Laskach był i jest nadal przede wszystkim placówką szkoleniowo-wychowawczą dla dzieci i młodzieży niewidomej. Matka Elżbieta Czacka w procesie wychowawczym uwzględniała dwa elementy wzajemnie się wspierające - „wiarę i rozum"; niewidomy, który zaakceptuje swoje kalectwo i będzie je radośnie niósł przez życie, może osiągnąć sukces i współtworzyć otaczającą go rzeczywistość. Wszelkie cierpienie wszczepione w krzyż Chrystusa, staje się źródłem wielkich łask. Dlatego też Laski stały się miejscem, z którego płynie światło dla niewidomych na ciele i na duszy. Opierając proces rewalidacji niewidomych również i na „rozumie" starała się Matka Czacka włączyć weń najbardziej postępowe metody szkolenia i wychowania niewidomych, wypracowane w krajach o najwyższym rozwoju cywilizacyjnym. Chciała z niewidomego uczynić człowieka użytecznego, który swym talentem i wypracowanymi umiejętnościami czynnie włączy się w życie zaawodowe, społeczne i kulturalne.
Dzieło Lasek - znane w środowiskach szkolnictwa specjalnego, w kręgach niewidomych i Polonii na całym świecie - ciągle się rozwija, a fakt, że przy tak ogromnych trudnościach finansowych ciągle owocuje, jest najlepszym dowodem, że Opatrzność nad nim czuwa, bo „z Boga jest i dla Boga".
Według zachowanych dokumentów założycielami Towarzystwa Opieki nad Ociemniałymi byli:
Róża Maria hr. Czacka, Bolesław Ryszard Gepner, dr okulista, Antoni Górski, właściciel ziemski, Wanda z Badenich hr. Krasińska, Stanisław Bukowiecki, adwokat przysięgły, Aleksander Jackowski, adwokat przysięgły
Zarejestrowanie polskiego stowarzyszenia nie było rzeczą łatwą. Statut Towarzystwa opracował niewidomy adwokat Stanisław Bukowiecki, a zatwierdzony został przez Urząd Gubernialny do Stowarzyszeń w Warszawie dopiero 11 maja 1911 roku pod nr rejestru 281. Stowarzyszenie przyjęło nazwę: Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi w Królestwie Polskim. 22 listopada 1911 roku Towarzystwo ukonstytuowało się powołując Zarząd i Komisję Rewizyjną. Na tym organizacyjnym zebraniu listę sześciu członków założycieli powiększyli nowo przyjęci członkowie w liczbie 73. W okresie okupacji działalność Towarzystwa uległa zawieszeniu. Ośrodek działał w tym czasie pod nazwą Zakład dla Niewidomych w Laskach. Towarzystwo zostało reaktywowane w 1947 roku i wpisane do rejestru Stowarzyszeń i Związków pod aktualną do teraz nazwą. Dziś liczy około 1500 członków.



